SHAWARMA NIGHTS (isang tsapter)
Deadline at Headline
Listening to Beethoven's Ninth Symphony] Alex: Oh bliss! Bliss and heaven! Oh, it was gorgeousness and gorgeousity made flesh. It was like a bird of rarest-spun heaven metal or like silvery wine flowing in a spaceship, gravity all nonsense now. As I slooshied, I knew such lovely pictures! -- Clockwork Orange
Sa report ng Mandaluyong Police Station noong April 8, 2006 – May isang babaeng nagpakamatay sa underpass ng Crossing bandang alas-nuwebe ng gabi. Ayon sa mga nakasaksi, tumalon ang babae sa underpass nang eksaktong dumaan ang isang hindi matukoy na 12-wheeler truck. Batay sa ulat ng polisiya, nakasuot ang babae ng aul na blusa at palda. Naka-kulay asul din itong step-in. Walang umaari sa bangkay, kaya’t hindi pa matukoy ang dahilan ng pagpapakamatay ng babae. Dinala ang bangkay sa Funenaria Rizal sa may Kalentong.
Araw-araw, ginigimbal tayo ng mga balita ng ating mga lider at taong gobyerno. Gumagana ang ating mga masel sa mukha ‘pag nabasa nating GMA‘DI BIBITAW. Kumikinang sa ating mga mata ang malalaking headline: KRIS KINASAL NA KAY JAMES. Pagdaka’y nais nating pasukin ang kanilang mundo. Nais nating makisangkot. Nagsimula lang sa balita at headline, magkakatawang tao ito sa ating diwa. Kaya madalas, sa mga manunulat ng mga magaganda at masasamang balita – isa itong kapangyarihan. Para sa isang manunulat na tulad kong nakasaksi sa isang malagim na insidente noong Abril 8, 2006, paano kaya isusulat ang headline ng pagkamatay ng babaeng ito ng may bantas padamdam?
BABAE TUMALON SA UNDERPASS, PATAY! Nararamdaman kong isa ito sa pinaka-hilarious na headline sa balat ng piryudismo sa Pilipinas. Una) redundant, wala namang tumatalon sa underpass ng Crossing nang nabubuhay. Parang sinabi mong “Babae tinapos ang buhay, patay!” Parang bumabalik sa panahon ng pagbabatuhan ng mga biro at mga pakuwela nina Dolphy at Panchito, na kung tutuusin, mukhang kasabayan ng mga “Westerns” sa America na unang nagpalutang sa hibla ng homososiyalisasyon sa mundo.
Ikalawa) ilohikal. Napakamaling headline. Barubal. Ano’ng lohika sa pagtalon sa underpass ng Crossing na sinadyang itaon sa pagdaan ng humahagaspas na truck kung nais pa nitong mabuhay? Ano ito – isang malaking ispektakulo ng 3rd world? Naghahanap lang ng pansin upang makakuha ng malaking tulong sa mga tanod sa Shaw, mga MMDA, NGO, PCSO at mga charitable organizations? At anong lohika mayroon ako kung pagdesisyunan kong ilathala ito. Kung tutuusin, kayang-kaya ko itong ipalathala. Wala sa tamang pag-iisip ang editor ko. Ganoon yata kung tinutunaw ang utak ng init ng araw at tubig mula sa maduming pier – nagiging baliko ang pagtingin sa mundo. ‘E bakit kasi maraming pahayagan ang naka-istasyon sa pinakamainit na lugar sa Pilipinas – ang pier? Tuloy, naapektuhan ang mga taong huwahawak ng mga balita. Ang mga taong walang opsyon kundi manahan dito. Fine. Isang isyu ang proximidad. Dahil biktima ng fragmentasyon ang Pilipinas, natural kailangan ng mga RO-RO upang madaling maipadala sa mga masusukal na lalawigan at kagubatan ang mga diyaryo. Fantastico.
What if BABAE NAGPAKAMATAY SA CROSSING? E ano ngayon? Anong pagkakaiba ng babaeng ito sa mga nagpapakamatay sa Lagusnilad, sa Baguio, sa tuktok ng building sa Makati, o kahit pa sa kanilang sari-sariling kuwarto? Ano yung bago? Ano yung twist? Yung place? Bakit Crossing? Malamang isa ito sa epitomya ng urbanisasyon sa siyudad. E ano naman ang relevance ng Crossing sa kanyang pagkamatay? Dahil maraming nagpupunta ng Crossing at maaaring napandak ang kaluluwa ng babaeng ito sa mga kipkip at singit-singit nito. Kumbaga, this place is haunted. Or may sumpa ang Crossing, and what if, i-generalize ko na: May sumpa ang urbanisasyon.
Alam mo ba ang kapangyarihan ng manunulat, puwede kang makagawa ng “reyalidad” na papatok at ikakayaman mo. Naaalala ko noong panahon ng mga brownout sa gobyerno ni Aquino, ipinauso ng mga tabloid tulad ng Abante at Bulgar ang serye ng mga naglilipanang manananggal sa siyudad. Sabi nila, kumakalat daw ang mga hati-hating tao tuwing nawawalan ng supply ng kuryente ang buong Pilipinas. Natakot ang mga bata. Naihi sa palda ang mga matatanda. Isa itong malaking katatakutan noong panahong iyon. Pero matapos ang ilang taon, inamin ng manunulat ng mga pahayagan na isa itong malaking hoax. Gawa-gawa lang ito.
Tulad rin ng “hysteria” nang diumano’y pagtatarak ng injection na may dugong infected ng AIDS noong panahong tinaguriang tiger cub ang Pilipinas. Or in short, pagiging pusa ng Pilipinas sa Asya. Tinakot ang mga patron ng manonood sa SM cinemas. Mayroon daw baklang may AIDS na naghihiganti sa sambayanang Pilipino. Ang balita, baliw na baliw si bakla kaya’t bawat isa sa kanyang lipi ay nais bigyan ng HIV. Maraming pragmatikong film historian ang nagsabing ito na raw ang simula ng pagbagsak ng Pelikulang Pilipino. Nawalan ng gana sa panonood ng pelikula sapagkat kaakibat nito ay ang panganib na maaari mong sapitin sa dilim. Sino ba naman ang gustong magkaroon ng HIV? At tulad ng naunang ehemplo, gawa-gawa rin pala ang lahat ng ito. Walang mad homo sa mga sinehan. Walang may dalang HIV na dugo sa kanyang tampipi. Walang may injection sa dilim, walang may AIDS sa Pilipinas maliban kay Sarah Jane at Dolzura Cortez (huh!), at walang katibayang may lumantad na taong nagka-AIDS dahil sa panonood ng mga pelikula ni Da King at Ate Shawie.
Biktima na nga ba ako ng sensationalism? Kung ganoon, I am a prostituted journalist. At ang mga sumusunod ay prostituted products of a dysfunctional enzyme – BABAE TUMALON SA CROSSING DUROG! o “BABAENG TUMALON SA UNDERPASS, PINATAG NG TRAK! Napakahabang mga headline. Maaaring hindi makapasa sa editor dahil siguradong magkakaproblema ang lay-out artist. At hindi rin nating maikakailang isa itong pambababoy sa katawang minsa’y hinele ng kanyang ina, o sabay na niyakap ng kanyang panganay at bunso, o minsan isang gabi ay naganap ang telefantastikong “tamis ng unang halik.” Ngunit sa isang banda, maaaring gumana sa mambabasa ang headline na ito dahil sa napaka-dramatiko nitong elemento. Papaganahin nito ang lahat ng panamdam. Mararamdaman mo ang panaghoy – hindi lang sa antas emosyonal, ngunit sasaksak pa sa antas ng pisikal na sakit. Uulit-ulitin ng makinarya ng ating utak ang mga sumusunod na katanungang umuukilkil sa ating walang habas na malay sa lahat ng tao anuman ang uring kanyang kinabibilangan.
Unang lebel:
1.Paano nga ba nadurog ang babae?
2.Gaano kataas ang overpass na kanyang tinalon?
Nabagsak ba muna ang babae bago nasagasaan/nadurog, o saktong sapul ng trak pagbagsak nito?
3.Gaano kalaki ang trak?
4.Ano nga ba ang naunang apakan ng gulong ng trak – ang ulo ba o ang paa? (parang larong heads or tails)
5.Gaano kalaki ang mga gulong?
Ikalawang lebel:
1.Ano ang nangyari matapos sagasaan?
2.Ano ang kulay ng laman?
3.Paano sumambulat ang kanyang dugo sa EDSA?
4.O paano sumirit ang kanyang dugo?
5.Paano pumusisyon ang babae matapos sagasaan?
6.Nakaharap, nakatagilid, o nakatalikod?
7.Ano ang itsura ng kanyang katawan habang kinakaladkad ng trak?
8.Ano ang itsura ng kanyang bituka?
9.May laman ba ang bituka ng kumalat sa EDSA?
10.Paano napunit ang kanyang mga balat?
11.Paano ang kanyang mata – sumabog din ba kasama ng kanyang luray-luray na katawan?
12.Tumitibok pa ba ang puso ng babae?
13. Nakalabas na ba ang puso?
14. Dinurog din ba ng trak ang kanyang puso?
15. Ano ang kulay ng kanyang puso, kakulay din ba ng kanyang mga laman?
16. Ano ang itsura ng kanyang utak?
17. Kasama rin bang pinatag ng gulong ng trak ang utak, e di parang naging giniling?
18. Nadukot na ba ang katawan?
19. Winalis ng Metro Aide?
Ikatlong lebel:
1.Sigurado bang babae?
2. Baka naman lalaki? okey lang.
3. E nasaan ang mga pulis sa kaganapang iyon?
4. Hindi man lang ba pinigilan ng taong bayan?
5. Nasaan ang MMDA?
6. Bakit walang fence ang overpass?
Bakit hinayaang tumalon ng mga tinderang nakapalibot doon?
E may Shawarma stand na malapit doon na maraming tao, walang nakapansin?
Shet dumadaan pa naman ako dun galing Tolda (isang sikat na murang inuman sa Crossing), may nagpapakamatay pala doon?
Nahuli ba ang drayber ng trak? Naku hit and run yan!
Ikaapat na lebel:
Maganda ba ang babae?
Maputi at makinis ba?
Malaki ba ang suso ng bangkay?
Ano kaya ang pakiramdam ‘pag nilalamas ang suso ng bangkay?
May init pa kaya ang puki ng isang bangkay?
Ano kaya kung kinantot ko ang babae bago nagpakamatay?
Ano kaya kung nagpa-tsupa muna ako sa kanya bago tumalon?
Ano kaya ang itsura ng pekpek niya nang nasagasaan ng trak?
Ano kaya kung “fininger” ko ang kanyang bangkay sa gitna ng EDSA?
Nakayapak ba siya nang nalaglag at nasagasaan?
Ano kaya kung dinilaan ko ang kanyang mga daliri sa paa habang tumatagas ang kanyang dugo sa lahat ng kanto ng kanyang laman?
Ano kaya kung inihian ko ang kanyang bangkay sa EDSA?
Ano kaya kung kinuha siya ng trak drayber na nakasagasa sa kanya at ginalaw ang kanyang bangkay?
E paano kung nakipag-threesome ako kasama ang trak drayber at bangkay, paano namin hihimayin ang isa’t isa upang ito ang aking pinakamasarap at pinakamakasalanang pagniniig sa aking buhay?
May libog pa ba ang bangkay?
At para sa ibang prostituted journalist na tulad ko na biktima rin ng mga makakasalanang sandaling pilit naming iniiwasan at isinusuka, hindi ko ikinakailang gabi-gabi’y minumulto ako sa aming panaginip ng ika-apat na lebel ng mga katanungan. Minsan, ito ang aking bangungot. Sa akin, bilang isang manunulat sa tabloid – Ito si Kamatayan na sumusubok sa reputasyon at aking ideyalismo bilang manunulat at taong may dignidad.
(TULAD KO – sapagkat aaminin ko, isa akong makasalanan at makamundong manunulat. Nais kong maghanap ng balita sa gabi sapagkat madalas, nag-iinit ang aking sistema at katawan. Bukod sa mga ligaw na kaluluwa pagkagat ng dilim, may madadarang na sandaling hindi ko maiwaksi. Tulad ng isang gabing nasaksihan ko kung paano namatay ang isang matipunong lalaking pinukpok ng dos-por-dos sa mga laberinto ng Pandacan – nang nasa punerarya ako at kitang-kita ko ang kanyang buong katawang hubo – nabulag ako. Nais kong hawakan ang sulok-sulok ng kanyang matikas na katawan. Bawat kanto. Bawat kurba. Lihim kong ipinasok ang aking daliri sa kanyang pusod. Hinawakan ko ang kanyang tite. Mainit-init pa ito. Sumimple ako. Dyinakol ko ang tite ng bangkay. Pinakamabilis na pagkakalinga ng aking mga palad sa mga nangungulilang tite na aking nakakasalamuha. Nagulat ako, may kaunting tamod na lumabas sa tite ng bangkay. Kinuha ko ito at inilagay sa dulo ng aking dila. Lasang katas ng kaimito. Nakakapaso. Pinakamasarap na pagkapaso sa aking 25 taong eksistensya.)
Minsan masarap basahin sa Freud. Kung hindi lang siya anti-female. Dahil totoo, may mga antas nang pagkabulag at pagkamulat sa dimensyon ng ating malay – at wala itong sinisino. Bawat isa sa atin ay nahaharap sa sangandaan ng mga subersyon – mula sa ating mga simpleng tanong sa insidente ay maaaring umabot sa pinakakarimarimarim na mga detalyeng ayaw man nating tanggapin, ay kinalulugod naman nating isuot sa ating mga sarili. Ito ang mga lihim na reyalidad sa ating pagkatao na kahit ating sarili ay hindi natin matanggap. Sapagkat ang pinakatapat ng mga fantasya’y madudumi’t walang disiplina. At kahit isuka pa natin ang ating buong kaluluwa – may mekanismo sa ating laman na ito’y katanggap-tanggap. At ang pinakadelikado, kung walang proper quorum at decorum ang isang tao, o kung walang right manners at conduct, o core values at mission vision statement sa sarili ang isang sinusumpong ng ika-apat na lebel na agam-agam – malamang nagpatianod na ito sa tamis ng kasalanan.
Kaya’t hindi nakapagtatakang marami tayong babasahin na nagluluwal ng mga headline tulad ng: “BEBOT, NILURAY NG TRAK,” “MESTISA, PINULBOS SA HI-WAY,” “SEKSI, NAGILING SA EDSA,” “TRAK, GINAHASA ANG LAMAN NG MESTISA,” “TSINITA, TIGOK,” “MORENA, DEDO”. At kung pipiliin ng editor ko ang mga headline na ito, malamang papatok ito. Ito naman ang tradisyon ng maraming pahayagan sa Pilipinas – ang pagbebenta ng pornograpiya ng laman, kamatayan at kasalanan.
Samantala, sa mga naitalang listahan ng ating tanong, matingkad ang kawalan ng isang aspeto sa kamatayan ng babaeng piniling tumalon sa Crossing: ang salik na -- ANG KANYANG KASAYSAYAN.
Sino nga ba siya – sa marami, basta babae. Isa pang papasta sa diksyunaryo ng mga konsepto – malamang adik ‘to o hiniwalayan ng boyfriend/girlfriend – mga kasaysayang nakahiwalay sa tunay na konteksto o hermeneutiko niya bilang isang nilalang. Yun lang, paano nga ba natin bubutbutin ang kanyang problema? Or better, paano ba natin magagamit ang “Historization” process ni Fredrick Jameson na siguro’y dapat talagang gamitin ng mga manunulat lalo na sa tabloid?
Or para simple – paano mo ba naman bibigyan ng respeto ang isang nilalalang na nilamon ng milyun-milyung pangalan sa kanyang bansa? Paano mo palulutangin ang isang ordinaryo na sumuko sa lahat ng kanyang mga suliranin? Hindi ito isang madaling trabaho.
Kaya maaring ilagay ko sa pahayagan – “BABAE, NAWALAN NG PAG-ASA,” “BABAENG NAWALAN NG TRABAHO, TINAPOS ANG LAHAT,” “SA HIRAP NG BUHAY, SUMUKO”
Ngunit nakakatakot, ang pagsusulat ay isang politikal na gawain. At minsan maari mong maapakan ang tenet ng pagsusulat ng balita. SIDE A. SIDE B. Paano mo ito uulit-ulitin sa iyong utak. Nag-alsa na ng mga estudyante nang dahil sa balita’t headline nito (Philippine Collegian, The Catalyst). Nagpabagsak na nga ng pangulo ang isang headline at balita sa diyaryo (Pinoy Times, Manila Times, at Philippine Daily Inquirer). Kaya’t sensitibo ngang maituturing pero may lokasyon sa kasaysayan ang pagsusulat ng balita at ang payong nito – ang headline.
O sige kung ako ang papipiliin – Tumalon ang babae dahil sa kahirapan (hasty generalization). Dahil wala na siyang makitang pag-asa sa kanyang bayan (hasty generalization). Namatay ang babae dahil masyadong mataas ang mga buwis sa Pilipinas (hasty generalization). Or dahil sa mababang pondo ng health sector, hindi niya mapagamot ang kanyang bukol sa matris (hasty generalization). O dahil isa siyang pesante sa Hacienda Luisita na hindi pa rin nakukuha ang lupang nararapat sa kanya (hasty generalization). O dahil isa siyang tindera ng mga mansanas sa Baclaran na nalugi dahil sa paglamon ng globalisasyon (hasty generalization). So ano ang headline na tumutukoy sa lahat ng ito?
DAHIL SA PROBLEMA SA PINAS…
BABAE BUMITAW!
O baka naman bukas ay marami nang magpakamatay. O dumami ang suicide club sa Pilipinas. Puwede magkaroon ng WTO, IMF, AND WB SUICIDE CLUB, GLOBALISASYON IBAGSAK SUICIDE CLUB, IMPERYALISMO IBAGSAK SUICIDE CLUB, BURUKRATA KAPITALISMO SUICIDE CLUB, EVAT SUICIDE CLUB, P125 WAGE HIKE SUICIDE CLUB, OIL DEREGULATION SUICIDE CLUB, JUSTICE FOR NINOY SUICIDE CLUB, HACIENDA LUISITA SUICIDE CLUB, OFW SUICIDE CLUB SAUDI CHAPTER.
Paano ko nga ba ipupuwesto ang aking sarili bilang isang manunulat sa panahong ito? Mga katanungang puwedeng ibandera mo sa hinuha habang naglalakbay ang iyong malay na lagalag tuwing alas-tres ng madaling araw. May headline ako sa aking sarili: MANUNULAT NASA PANGANIB. Ngunit sa kabila nito, ang kakatwa’t hindi ko maunawaan sa sarili, pumapatok sa akin ang balita at headline ng mga trahedya, kamatayan at pagkitil ng sariling buhay. Sapagkat sa tuwing napapadaan ako sa mga sulok at kanto nito, tila ipinapanganak akong muli. Nagmamadali ang pagdaloy ng mga dugo sa aking mga ugat sa tuwing sumasambulat ang mga eskadalosong katawang hubad sa punerarya, o sa tuwing natutunaw ang puso sa kahabaan ng hi-way, o sa tuwing nasa gilid tayo ng bangin.
Mahaba at malawak na headline: TRAHEDYA NG PANAHON. Sapagkat ngayon at higit pa man, nabubuhay tayo sa pista ng pagkamatay at pagkabulok. Tayo ay mga tambay sa tahanan ng kamatayan, sa espasyo ng imobilidad, at lunan ng pagkasira at paglisan. Yun nga lang, sa diyaryo, ang kasaysayan ay puwede mong tapusin sa TULDOK.
Listening to Beethoven's Ninth Symphony] Alex: Oh bliss! Bliss and heaven! Oh, it was gorgeousness and gorgeousity made flesh. It was like a bird of rarest-spun heaven metal or like silvery wine flowing in a spaceship, gravity all nonsense now. As I slooshied, I knew such lovely pictures! -- Clockwork Orange
Sa report ng Mandaluyong Police Station noong April 8, 2006 – May isang babaeng nagpakamatay sa underpass ng Crossing bandang alas-nuwebe ng gabi. Ayon sa mga nakasaksi, tumalon ang babae sa underpass nang eksaktong dumaan ang isang hindi matukoy na 12-wheeler truck. Batay sa ulat ng polisiya, nakasuot ang babae ng aul na blusa at palda. Naka-kulay asul din itong step-in. Walang umaari sa bangkay, kaya’t hindi pa matukoy ang dahilan ng pagpapakamatay ng babae. Dinala ang bangkay sa Funenaria Rizal sa may Kalentong.
Araw-araw, ginigimbal tayo ng mga balita ng ating mga lider at taong gobyerno. Gumagana ang ating mga masel sa mukha ‘pag nabasa nating GMA‘DI BIBITAW. Kumikinang sa ating mga mata ang malalaking headline: KRIS KINASAL NA KAY JAMES. Pagdaka’y nais nating pasukin ang kanilang mundo. Nais nating makisangkot. Nagsimula lang sa balita at headline, magkakatawang tao ito sa ating diwa. Kaya madalas, sa mga manunulat ng mga magaganda at masasamang balita – isa itong kapangyarihan. Para sa isang manunulat na tulad kong nakasaksi sa isang malagim na insidente noong Abril 8, 2006, paano kaya isusulat ang headline ng pagkamatay ng babaeng ito ng may bantas padamdam?
BABAE TUMALON SA UNDERPASS, PATAY! Nararamdaman kong isa ito sa pinaka-hilarious na headline sa balat ng piryudismo sa Pilipinas. Una) redundant, wala namang tumatalon sa underpass ng Crossing nang nabubuhay. Parang sinabi mong “Babae tinapos ang buhay, patay!” Parang bumabalik sa panahon ng pagbabatuhan ng mga biro at mga pakuwela nina Dolphy at Panchito, na kung tutuusin, mukhang kasabayan ng mga “Westerns” sa America na unang nagpalutang sa hibla ng homososiyalisasyon sa mundo.
Ikalawa) ilohikal. Napakamaling headline. Barubal. Ano’ng lohika sa pagtalon sa underpass ng Crossing na sinadyang itaon sa pagdaan ng humahagaspas na truck kung nais pa nitong mabuhay? Ano ito – isang malaking ispektakulo ng 3rd world? Naghahanap lang ng pansin upang makakuha ng malaking tulong sa mga tanod sa Shaw, mga MMDA, NGO, PCSO at mga charitable organizations? At anong lohika mayroon ako kung pagdesisyunan kong ilathala ito. Kung tutuusin, kayang-kaya ko itong ipalathala. Wala sa tamang pag-iisip ang editor ko. Ganoon yata kung tinutunaw ang utak ng init ng araw at tubig mula sa maduming pier – nagiging baliko ang pagtingin sa mundo. ‘E bakit kasi maraming pahayagan ang naka-istasyon sa pinakamainit na lugar sa Pilipinas – ang pier? Tuloy, naapektuhan ang mga taong huwahawak ng mga balita. Ang mga taong walang opsyon kundi manahan dito. Fine. Isang isyu ang proximidad. Dahil biktima ng fragmentasyon ang Pilipinas, natural kailangan ng mga RO-RO upang madaling maipadala sa mga masusukal na lalawigan at kagubatan ang mga diyaryo. Fantastico.
What if BABAE NAGPAKAMATAY SA CROSSING? E ano ngayon? Anong pagkakaiba ng babaeng ito sa mga nagpapakamatay sa Lagusnilad, sa Baguio, sa tuktok ng building sa Makati, o kahit pa sa kanilang sari-sariling kuwarto? Ano yung bago? Ano yung twist? Yung place? Bakit Crossing? Malamang isa ito sa epitomya ng urbanisasyon sa siyudad. E ano naman ang relevance ng Crossing sa kanyang pagkamatay? Dahil maraming nagpupunta ng Crossing at maaaring napandak ang kaluluwa ng babaeng ito sa mga kipkip at singit-singit nito. Kumbaga, this place is haunted. Or may sumpa ang Crossing, and what if, i-generalize ko na: May sumpa ang urbanisasyon.
Alam mo ba ang kapangyarihan ng manunulat, puwede kang makagawa ng “reyalidad” na papatok at ikakayaman mo. Naaalala ko noong panahon ng mga brownout sa gobyerno ni Aquino, ipinauso ng mga tabloid tulad ng Abante at Bulgar ang serye ng mga naglilipanang manananggal sa siyudad. Sabi nila, kumakalat daw ang mga hati-hating tao tuwing nawawalan ng supply ng kuryente ang buong Pilipinas. Natakot ang mga bata. Naihi sa palda ang mga matatanda. Isa itong malaking katatakutan noong panahong iyon. Pero matapos ang ilang taon, inamin ng manunulat ng mga pahayagan na isa itong malaking hoax. Gawa-gawa lang ito.
Tulad rin ng “hysteria” nang diumano’y pagtatarak ng injection na may dugong infected ng AIDS noong panahong tinaguriang tiger cub ang Pilipinas. Or in short, pagiging pusa ng Pilipinas sa Asya. Tinakot ang mga patron ng manonood sa SM cinemas. Mayroon daw baklang may AIDS na naghihiganti sa sambayanang Pilipino. Ang balita, baliw na baliw si bakla kaya’t bawat isa sa kanyang lipi ay nais bigyan ng HIV. Maraming pragmatikong film historian ang nagsabing ito na raw ang simula ng pagbagsak ng Pelikulang Pilipino. Nawalan ng gana sa panonood ng pelikula sapagkat kaakibat nito ay ang panganib na maaari mong sapitin sa dilim. Sino ba naman ang gustong magkaroon ng HIV? At tulad ng naunang ehemplo, gawa-gawa rin pala ang lahat ng ito. Walang mad homo sa mga sinehan. Walang may dalang HIV na dugo sa kanyang tampipi. Walang may injection sa dilim, walang may AIDS sa Pilipinas maliban kay Sarah Jane at Dolzura Cortez (huh!), at walang katibayang may lumantad na taong nagka-AIDS dahil sa panonood ng mga pelikula ni Da King at Ate Shawie.
Biktima na nga ba ako ng sensationalism? Kung ganoon, I am a prostituted journalist. At ang mga sumusunod ay prostituted products of a dysfunctional enzyme – BABAE TUMALON SA CROSSING DUROG! o “BABAENG TUMALON SA UNDERPASS, PINATAG NG TRAK! Napakahabang mga headline. Maaaring hindi makapasa sa editor dahil siguradong magkakaproblema ang lay-out artist. At hindi rin nating maikakailang isa itong pambababoy sa katawang minsa’y hinele ng kanyang ina, o sabay na niyakap ng kanyang panganay at bunso, o minsan isang gabi ay naganap ang telefantastikong “tamis ng unang halik.” Ngunit sa isang banda, maaaring gumana sa mambabasa ang headline na ito dahil sa napaka-dramatiko nitong elemento. Papaganahin nito ang lahat ng panamdam. Mararamdaman mo ang panaghoy – hindi lang sa antas emosyonal, ngunit sasaksak pa sa antas ng pisikal na sakit. Uulit-ulitin ng makinarya ng ating utak ang mga sumusunod na katanungang umuukilkil sa ating walang habas na malay sa lahat ng tao anuman ang uring kanyang kinabibilangan.
Unang lebel:
1.Paano nga ba nadurog ang babae?
2.Gaano kataas ang overpass na kanyang tinalon?
Nabagsak ba muna ang babae bago nasagasaan/nadurog, o saktong sapul ng trak pagbagsak nito?
3.Gaano kalaki ang trak?
4.Ano nga ba ang naunang apakan ng gulong ng trak – ang ulo ba o ang paa? (parang larong heads or tails)
5.Gaano kalaki ang mga gulong?
Ikalawang lebel:
1.Ano ang nangyari matapos sagasaan?
2.Ano ang kulay ng laman?
3.Paano sumambulat ang kanyang dugo sa EDSA?
4.O paano sumirit ang kanyang dugo?
5.Paano pumusisyon ang babae matapos sagasaan?
6.Nakaharap, nakatagilid, o nakatalikod?
7.Ano ang itsura ng kanyang katawan habang kinakaladkad ng trak?
8.Ano ang itsura ng kanyang bituka?
9.May laman ba ang bituka ng kumalat sa EDSA?
10.Paano napunit ang kanyang mga balat?
11.Paano ang kanyang mata – sumabog din ba kasama ng kanyang luray-luray na katawan?
12.Tumitibok pa ba ang puso ng babae?
13. Nakalabas na ba ang puso?
14. Dinurog din ba ng trak ang kanyang puso?
15. Ano ang kulay ng kanyang puso, kakulay din ba ng kanyang mga laman?
16. Ano ang itsura ng kanyang utak?
17. Kasama rin bang pinatag ng gulong ng trak ang utak, e di parang naging giniling?
18. Nadukot na ba ang katawan?
19. Winalis ng Metro Aide?
Ikatlong lebel:
1.Sigurado bang babae?
2. Baka naman lalaki? okey lang.
3. E nasaan ang mga pulis sa kaganapang iyon?
4. Hindi man lang ba pinigilan ng taong bayan?
5. Nasaan ang MMDA?
6. Bakit walang fence ang overpass?
Bakit hinayaang tumalon ng mga tinderang nakapalibot doon?
E may Shawarma stand na malapit doon na maraming tao, walang nakapansin?
Shet dumadaan pa naman ako dun galing Tolda (isang sikat na murang inuman sa Crossing), may nagpapakamatay pala doon?
Nahuli ba ang drayber ng trak? Naku hit and run yan!
Ikaapat na lebel:
Maganda ba ang babae?
Maputi at makinis ba?
Malaki ba ang suso ng bangkay?
Ano kaya ang pakiramdam ‘pag nilalamas ang suso ng bangkay?
May init pa kaya ang puki ng isang bangkay?
Ano kaya kung kinantot ko ang babae bago nagpakamatay?
Ano kaya kung nagpa-tsupa muna ako sa kanya bago tumalon?
Ano kaya ang itsura ng pekpek niya nang nasagasaan ng trak?
Ano kaya kung “fininger” ko ang kanyang bangkay sa gitna ng EDSA?
Nakayapak ba siya nang nalaglag at nasagasaan?
Ano kaya kung dinilaan ko ang kanyang mga daliri sa paa habang tumatagas ang kanyang dugo sa lahat ng kanto ng kanyang laman?
Ano kaya kung inihian ko ang kanyang bangkay sa EDSA?
Ano kaya kung kinuha siya ng trak drayber na nakasagasa sa kanya at ginalaw ang kanyang bangkay?
E paano kung nakipag-threesome ako kasama ang trak drayber at bangkay, paano namin hihimayin ang isa’t isa upang ito ang aking pinakamasarap at pinakamakasalanang pagniniig sa aking buhay?
May libog pa ba ang bangkay?
At para sa ibang prostituted journalist na tulad ko na biktima rin ng mga makakasalanang sandaling pilit naming iniiwasan at isinusuka, hindi ko ikinakailang gabi-gabi’y minumulto ako sa aming panaginip ng ika-apat na lebel ng mga katanungan. Minsan, ito ang aking bangungot. Sa akin, bilang isang manunulat sa tabloid – Ito si Kamatayan na sumusubok sa reputasyon at aking ideyalismo bilang manunulat at taong may dignidad.
(TULAD KO – sapagkat aaminin ko, isa akong makasalanan at makamundong manunulat. Nais kong maghanap ng balita sa gabi sapagkat madalas, nag-iinit ang aking sistema at katawan. Bukod sa mga ligaw na kaluluwa pagkagat ng dilim, may madadarang na sandaling hindi ko maiwaksi. Tulad ng isang gabing nasaksihan ko kung paano namatay ang isang matipunong lalaking pinukpok ng dos-por-dos sa mga laberinto ng Pandacan – nang nasa punerarya ako at kitang-kita ko ang kanyang buong katawang hubo – nabulag ako. Nais kong hawakan ang sulok-sulok ng kanyang matikas na katawan. Bawat kanto. Bawat kurba. Lihim kong ipinasok ang aking daliri sa kanyang pusod. Hinawakan ko ang kanyang tite. Mainit-init pa ito. Sumimple ako. Dyinakol ko ang tite ng bangkay. Pinakamabilis na pagkakalinga ng aking mga palad sa mga nangungulilang tite na aking nakakasalamuha. Nagulat ako, may kaunting tamod na lumabas sa tite ng bangkay. Kinuha ko ito at inilagay sa dulo ng aking dila. Lasang katas ng kaimito. Nakakapaso. Pinakamasarap na pagkapaso sa aking 25 taong eksistensya.)
Minsan masarap basahin sa Freud. Kung hindi lang siya anti-female. Dahil totoo, may mga antas nang pagkabulag at pagkamulat sa dimensyon ng ating malay – at wala itong sinisino. Bawat isa sa atin ay nahaharap sa sangandaan ng mga subersyon – mula sa ating mga simpleng tanong sa insidente ay maaaring umabot sa pinakakarimarimarim na mga detalyeng ayaw man nating tanggapin, ay kinalulugod naman nating isuot sa ating mga sarili. Ito ang mga lihim na reyalidad sa ating pagkatao na kahit ating sarili ay hindi natin matanggap. Sapagkat ang pinakatapat ng mga fantasya’y madudumi’t walang disiplina. At kahit isuka pa natin ang ating buong kaluluwa – may mekanismo sa ating laman na ito’y katanggap-tanggap. At ang pinakadelikado, kung walang proper quorum at decorum ang isang tao, o kung walang right manners at conduct, o core values at mission vision statement sa sarili ang isang sinusumpong ng ika-apat na lebel na agam-agam – malamang nagpatianod na ito sa tamis ng kasalanan.
Kaya’t hindi nakapagtatakang marami tayong babasahin na nagluluwal ng mga headline tulad ng: “BEBOT, NILURAY NG TRAK,” “MESTISA, PINULBOS SA HI-WAY,” “SEKSI, NAGILING SA EDSA,” “TRAK, GINAHASA ANG LAMAN NG MESTISA,” “TSINITA, TIGOK,” “MORENA, DEDO”. At kung pipiliin ng editor ko ang mga headline na ito, malamang papatok ito. Ito naman ang tradisyon ng maraming pahayagan sa Pilipinas – ang pagbebenta ng pornograpiya ng laman, kamatayan at kasalanan.
Samantala, sa mga naitalang listahan ng ating tanong, matingkad ang kawalan ng isang aspeto sa kamatayan ng babaeng piniling tumalon sa Crossing: ang salik na -- ANG KANYANG KASAYSAYAN.
Sino nga ba siya – sa marami, basta babae. Isa pang papasta sa diksyunaryo ng mga konsepto – malamang adik ‘to o hiniwalayan ng boyfriend/girlfriend – mga kasaysayang nakahiwalay sa tunay na konteksto o hermeneutiko niya bilang isang nilalang. Yun lang, paano nga ba natin bubutbutin ang kanyang problema? Or better, paano ba natin magagamit ang “Historization” process ni Fredrick Jameson na siguro’y dapat talagang gamitin ng mga manunulat lalo na sa tabloid?
Or para simple – paano mo ba naman bibigyan ng respeto ang isang nilalalang na nilamon ng milyun-milyung pangalan sa kanyang bansa? Paano mo palulutangin ang isang ordinaryo na sumuko sa lahat ng kanyang mga suliranin? Hindi ito isang madaling trabaho.
Kaya maaring ilagay ko sa pahayagan – “BABAE, NAWALAN NG PAG-ASA,” “BABAENG NAWALAN NG TRABAHO, TINAPOS ANG LAHAT,” “SA HIRAP NG BUHAY, SUMUKO”
Ngunit nakakatakot, ang pagsusulat ay isang politikal na gawain. At minsan maari mong maapakan ang tenet ng pagsusulat ng balita. SIDE A. SIDE B. Paano mo ito uulit-ulitin sa iyong utak. Nag-alsa na ng mga estudyante nang dahil sa balita’t headline nito (Philippine Collegian, The Catalyst). Nagpabagsak na nga ng pangulo ang isang headline at balita sa diyaryo (Pinoy Times, Manila Times, at Philippine Daily Inquirer). Kaya’t sensitibo ngang maituturing pero may lokasyon sa kasaysayan ang pagsusulat ng balita at ang payong nito – ang headline.
O sige kung ako ang papipiliin – Tumalon ang babae dahil sa kahirapan (hasty generalization). Dahil wala na siyang makitang pag-asa sa kanyang bayan (hasty generalization). Namatay ang babae dahil masyadong mataas ang mga buwis sa Pilipinas (hasty generalization). Or dahil sa mababang pondo ng health sector, hindi niya mapagamot ang kanyang bukol sa matris (hasty generalization). O dahil isa siyang pesante sa Hacienda Luisita na hindi pa rin nakukuha ang lupang nararapat sa kanya (hasty generalization). O dahil isa siyang tindera ng mga mansanas sa Baclaran na nalugi dahil sa paglamon ng globalisasyon (hasty generalization). So ano ang headline na tumutukoy sa lahat ng ito?
DAHIL SA PROBLEMA SA PINAS…
BABAE BUMITAW!
O baka naman bukas ay marami nang magpakamatay. O dumami ang suicide club sa Pilipinas. Puwede magkaroon ng WTO, IMF, AND WB SUICIDE CLUB, GLOBALISASYON IBAGSAK SUICIDE CLUB, IMPERYALISMO IBAGSAK SUICIDE CLUB, BURUKRATA KAPITALISMO SUICIDE CLUB, EVAT SUICIDE CLUB, P125 WAGE HIKE SUICIDE CLUB, OIL DEREGULATION SUICIDE CLUB, JUSTICE FOR NINOY SUICIDE CLUB, HACIENDA LUISITA SUICIDE CLUB, OFW SUICIDE CLUB SAUDI CHAPTER.
Paano ko nga ba ipupuwesto ang aking sarili bilang isang manunulat sa panahong ito? Mga katanungang puwedeng ibandera mo sa hinuha habang naglalakbay ang iyong malay na lagalag tuwing alas-tres ng madaling araw. May headline ako sa aking sarili: MANUNULAT NASA PANGANIB. Ngunit sa kabila nito, ang kakatwa’t hindi ko maunawaan sa sarili, pumapatok sa akin ang balita at headline ng mga trahedya, kamatayan at pagkitil ng sariling buhay. Sapagkat sa tuwing napapadaan ako sa mga sulok at kanto nito, tila ipinapanganak akong muli. Nagmamadali ang pagdaloy ng mga dugo sa aking mga ugat sa tuwing sumasambulat ang mga eskadalosong katawang hubad sa punerarya, o sa tuwing natutunaw ang puso sa kahabaan ng hi-way, o sa tuwing nasa gilid tayo ng bangin.
Mahaba at malawak na headline: TRAHEDYA NG PANAHON. Sapagkat ngayon at higit pa man, nabubuhay tayo sa pista ng pagkamatay at pagkabulok. Tayo ay mga tambay sa tahanan ng kamatayan, sa espasyo ng imobilidad, at lunan ng pagkasira at paglisan. Yun nga lang, sa diyaryo, ang kasaysayan ay puwede mong tapusin sa TULDOK.
posted by Daadbentyurs of brown siopao @ 1:13 AM
1 comments
